UPS hangi sorunlara karşı korur?
Elektrik kesintisi en bilinen sorundur, ama cihazlara zarar veren tek şey o değildir. Şebekede sık karşılaşılan sorunlar şunlardır:
- Kesinti: Elektriğin tamamen gitmesi. Bilgisayarlarda veri kaybına, üretim hatlarında duruşa yol açar.
- Gerilim düşmesi ve yükselmesi: Uzun süreli düşük ya da yüksek gerilim, cihazların güç kaynaklarını yorar.
- Ani darbeler: Yıldırım ya da büyük yüklerin devreye girip çıkması gibi nedenlerle oluşan kısa süreli yüksek gerilimler.
- Frekans dalgalanması: Özellikle jeneratörle beslenen sistemlerde görülür.
- Gürültü ve harmonikler: Şebekeye bağlı diğer cihazların oluşturduğu elektriksel kirlilik.
UPS nasıl çalışır?
Bir online UPS’te dört temel bölüm bulunur:
- Doğrultucu (rectifier): Şebekeden gelen alternatif akımı (AC) doğru akıma (DC) çevirir ve aküleri şarj eder.
- Akü grubu: Enerjiyi depolar. Şebeke kesildiğinde inverteri besler.
- İnverter (evirici): DC’yi yeniden temiz ve kararlı AC’ye çevirerek yükleri besler.
- Statik bypass: UPS’te bir arıza ya da aşırı yük olduğunda yükü kesintisiz şekilde doğrudan şebekeye aktarır.
Online (çift çevrim) UPS’lerde yükler her zaman inverterden beslenir. Bu yüzden şebeke kesildiğinde geçiş süresi yoktur ve şebekedeki bozulmalar cihazlara ulaşmaz.
kVA ve kW farkı
UPS gücü genellikle kVA (görünür güç) ile ifade edilir. Cihazlarınızın gerçekte çektiği güç ise kW’tır (aktif güç). İkisi arasındaki oran güç faktörüdür:
kW = kVA × çıkış güç faktörü
Örneğin çıkış güç faktörü 0,9 olan 10 kVA’lık bir UPS en fazla 9 kW yük besleyebilir. Çıkış güç faktörü 1,0 olan modellerde (örneğin Powerpack SE Serisi 6/10 kVA, HF Powerpack SE Serisi 10-60 kVA 3:3) etiket değerinin tamamı aktif güç olarak kullanılabilir.
Kimler UPS kullanır?
| Kullanım alanı | Korunan yükler |
|---|---|
| Ev ve ofis | Bilgisayar, modem, kamera kayıt cihazı, POS ve kasa sistemleri |
| Veri merkezi | Sunucular, depolama, ağ ve iklimlendirme kontrolü |
| Sağlık | Medikal cihazlar, ameliyathane ve yoğun bakım altyapısı |
| Endüstri | Üretim hattı kontrol sistemleri, PLC’ler, otomasyon |
| Finans ve ticaret | Banka şubeleri, ATM’ler, mağaza ve depo sistemleri |
Sık sorulan sorular
UPS ile jeneratör arasındaki fark nedir?
UPS elektrik kesildiği anda aküden besleme yaparak sıfır ya da çok kısa geçiş süresiyle çalışır; süresi akü kapasitesiyle sınırlıdır. Jeneratör ise devreye girmek için birkaç saniyeye ihtiyaç duyar ama yakıt oldukça uzun süre çalışabilir. Kritik tesislerde ikisi birlikte kullanılır.
UPS gücü nasıl seçilir?
Bağlı cihazların toplam gücü (W) hesaplanır, UPS çıkış güç faktörü ve büyüme payı eklenir. UPS ve Akü Hesaplama aracımızla tahmini değeri bulabilirsiniz.
Online UPS ne demek?
Yüklerin her zaman inverterden beslendiği, şebekeden tamamen bağımsız çıkış veren UPS tipidir. Çift çevrim (double conversion) olarak da adlandırılır.
Kesin seçim için yerinde keşif öneririz.
